महाराष्ट्र शासनाचा मोठा निर्णय :हयात प्रमाणपत्र (Life Certificate) आता मोबाईलवरून किंवा जवळच्या सेवा केंद्रातून सादर करा!

महाराष्ट्र शासनाचा मोठा निर्णय :
हयात प्रमाणपत्र (Life Certificate) आता मोबाईलवरून किंवा जवळच्या सेवा केंद्रातून सादर करा!

‘संजय गांधी निराधार अनुदान योजना’ व ‘श्रावणबाळ सेवा राज्य निवृत्तीवेतन योजना’ अंतर्गत लाभ घेणाऱ्या वृद्ध, विधवा, दुर्धर आजारी व्यक्तींसाठी महाराष्ट्र शासनाने एक अतिशय सुलभ सुविधा उपलब्ध केली आहे. आता तुम्हाला हयात प्रमाणपत्रासाठी बँक, पोस्ट ऑफिस किंवा तहसील कार्यालयाच्या रांगेत उभे राहण्याची गरज नाही.

🎯 नवीन सुविधा कोणासाठी?

· ‘संजय गांधी निराधार अनुदान योजना’ आणि ‘श्रावणबाळ सेवा राज्य निवृत्तीवेतन योजना’ च्या सर्व लाभार्थी.
· विशेषतः ज्यांना शारीरिक अडचणीमुळे कार्यालयात जाणे शक्य होत नाही.

📲 आता घरबसल्या ऑनलाईन सादर करा (स्वतः करा)

आवश्यक साहित्य: एक स्मार्टफोन, आधार क्रमांक, नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांक.

🧑‍💻प्रक्रिया चरणबद्ध (सहज करता येईल):

1. ॲप डाऊनलोड करा:
   · Google Play Store किंवा iOS App Store वरून BSA (Beneficiary Satyapan App) डाऊनलोड करा.👇👇
   https://play.google.com/store/apps/details?id=com.adhaar.bsa
   · सोबतच Aadhar Face RD हे ॲप सुद्धा डाऊनलोड करा (चेहरा ओळखीसाठी).👇
   https://play.google.com/store/apps/details?id=in.gov.uidai.facerd
2. नोंदणी करा:
   · BSA ॲप उघडा. तुमची सोयीची भाषा निवडा (मराठी उपलब्ध).
   · ‘Proceed For Device Registration’ वर क्लिक करा.
   · तुमचा आधार क्रमांक व मोबाईल क्रमांक टाकून नोंदणी करा.
3. लाभार्थी पडताळणी:
   · तुम्ही कोणत्या योजनेचे लाभार्थी आहात ते निवडा (केंद्र / राज्य पुरस्कृत).
   · ‘Beneficiary Verification’ हा पर्याय निवडा.
   · पुन्हा आधार क्रमांक व मोबाईल क्रमांक टाकून ‘Submit’ करा.
   · मोबाईलवर आलेला OTP टाका.
4. पडताळणीचा प्रकार निवडा:
   · चेहरा ओळख (Face Capture) – सोपा, त्वरित पर्याय.
   · किंवा बोटाचे ठसे / डोळ्याची बाहुली (Fingerprint/Iris) – योग्य ते निवडा.
5. प्रमाणपत्र डाऊनलोड करा:
   · निवडलेल्या पर्यायानुसार चेहरा किंवा बोटाचे ठसे पडताळा.
   · प्रक्रिया यशस्वी झाल्यावर डिजिटल हयात प्रमाणपत्र (Digital Life Certificate) डाऊनलोड करून ठेवा.

✅ हे सेवा पूर्णपणे निःशुल्क आहे. मोबाईल व इंटरनेट असेल तर तुम्ही स्वतः किंवा कुटुंबीयांच्या मदतीने ही प्रक्रिया घरी बसल्या करू शकता.
🙏दिव्यांग मित्र🙏
अमोल उर्फ सतीश पाटील
🏢 सेवा केंद्रातूनही करता येईल (ज्यांना मोबाईल अवघड आहे)

🧑‍💻जर तुमच्याकडे मोबाईल नसेल किंवा स्वतः ॲप वापरणे जमत नसेल, तर खालील ठिकाणी जाऊन ही प्रक्रिया करून घेऊ शकता:

· ग्रामपंचायत (तीथे कॉम्प्युटर ऑपरेटर उपलब्ध)
· ग्राम महसूल अधिकारी (तलाठी) यांच्यामार्फत
· सेतू सेवा केंद्र
· आपले सरकार सेवा केंद्र (CSC)
· नागरी सेवा केंद्र

⚠️ मात्र, सेवा केंद्रामार्फत केल्यास किमान ५० रुपये सेवा शुल्क द्यावे लागेल. तुमच्या इच्छेअभावी कोणी अधिक शुल्क आकारल्यास तक्रार करावी.

👨‍🏫 गावोगावी मदत मिळणार

· प्रत्येक जिल्हा, तालुका व गावपातळीवर मास्टर ट्रेनर नियुक्त करण्यात येणार आहेत.
· तलाठी, ग्रामसेवक, ग्रामपंचायत कर्मचारी, VLE यांना प्रशिक्षण देण्यात येईल.
· ते तुम्हाला घरपोच (doorstep) जाऊन ही प्रक्रिया समजावून देतील व करून देतील.

📢 जनजागृती मोहीम

· लाभार्थ्यांना स्वतःचे सत्यापन (Self-verification) करण्यासाठी प्रोत्साहन दिले जाईल.
· कुटुंबीयांनी वृद्धांना या प्रक्रियेत मदत करावी.

📊 शासनाचे बंदोबस्त

· डॅशबोर्ड: कोणत्या जिल्ह्यात किती प्रमाणपत्रे झाली याचा रिअल-टाइम आढावा घेतला जाईल.
· हेल्पडेस्क: राज्यस्तरावर तंत्रज्ञानाची मदत घेण्यासाठी हेल्पडेस्क सुरू करण्यात येईल.
· दर आठवडी आढावा बैठक: जिल्हाधिकारी तालुकास्तरीय अधिकाऱ्यांची बैठक घेतील.

❗काही महत्त्वाच्या सूचना

· कालावधी: नियमित कालावधीत हयात प्रमाणपत्र सादर करणे बंधनकारक आहे. मुदत चुकल्यास पेन्शन / अनुदान बंद होऊ शकते.
· अपयश आल्यास: जर ॲपवर चेहरा ओळख झाली नाही किंवा बोटांचे ठसे जुळले नाहीत, तर जवळच्या सेवा केंद्रावर (CSC/आपले सरकार) जाऊन बायोमेट्रिक मशिनद्वारे प्रयत्न करावा.
· तक्रारीसाठी: ग्रामपंचायत, तहसील किंवा जिल्हा समाजकल्याण अधिकाऱ्यांशी संपर्क करावा.

✨ थोडक्यात फायदा काय?

· वेळेची बचत – रांगा नाहीत, प्रवास नाही.
· पैशाची बचत – स्वतः केल्यास पूर्णपणे मोफत.
· सोयीस्कर – आजारी, अशक्त लाभार्थ्यांसाठी वरदान.
· पेन्शन वेळेवर – प्रमाणपत्र त्वरित पोहोचल्याने पेन्शन नियमित मिळेल.

शासनाची भूमिका: हा निर्णय केंद्र सरकारच्या धर्तीवर महाराष्ट्र शासनाने घेतला असून, सर्व लाभार्थ्यांना डिजिटल सुविधेचा लाभ मिळावा यासाठी ही प्रणाली विकसित करण्यात आली आहे.

आपल्या सोयीसाठी ही माहिती नातेवाईक, शेजारी-मित्र यांच्याशी नक्की शेअर करा.

महाराष्ट्र शासनाच्या सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागाने ७ मे २०२६ रोजी विशेष सहाय्य योजनांच्या लाभार्थ्यांसाठी Beneficiary Satyapan App (BSA) द्वारे हयात प्रमाणपत्र (Digital Life Certificate) सादर करण्याबाबत नवीन शासन निर्णय निर्गमित केला आहे.
या निर्णयाची मुख्य वैशिष्ट्ये आणि कार्यपद्धती खालीलप्रमाणे आहे:

१. योजनेचा उद्देश

यापूर्वी संजय गांधी निराधार अनुदान योजना आणि श्रावणबाळ सेवा राज्य निवृत्तीवेतन योजनेतील लाभार्थ्यांना हयात प्रमाणपत्र देण्यासाठी बँक किंवा तहसील कार्यालयात प्रत्यक्ष जावे लागत असे. वृद्ध आणि आजारी लाभार्थ्यांना होणारा हा त्रास कमी करण्यासाठी आता केंद्र शासनाच्या धर्तीवर ऑनलाईन सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.

२. पात्र योजना

खालील योजनांच्या लाभार्थ्यांना या सुविधेचा लाभ घेता येईल:

• राज्य पुरस्कृत: संजय गांधी निराधार अनुदान योजना आणि श्रावणबाळ सेवा राज्य निवृत्तीवेतन योजना.
• केंद्र पुरस्कृत: इंदिरा गांधी राष्ट्रीय वृद्धापकाळ/विधवा/अपंग निवृत्ती वेतन योजना.

३. हयात प्रमाणपत्र सादर करण्याची कार्यपद्धती

लाभार्थी स्वतःच्या मोबाईलवरून किंवा मदत केंद्रावरून खालीलप्रमाणे प्रक्रिया पूर्ण करू शकतात:

४. महत्त्वाची वैशिष्ट्ये आणि शुल्क

• विनामूल्य सेवा: लाभार्थी स्वतः किंवा नातेवाईकांच्या मोबाईलवरून ही प्रक्रिया केल्यास ती पूर्णपणे निशुल्क आहे.
• सेवा केंद्र शुल्क: जर लाभार्थी ‘आपले सरकार’ सेवा केंद्र, सेतू केंद्र किंवा सीएससी (CSC) केंद्रावर जाऊन ही सेवा घेत असेल, तर त्याला ५० रुपये सेवा शुल्क द्यावे लागेल.
• घरपोच सुविधा: ग्राम पातळीवरील तलाठी, ग्रामसेवक किंवा संगणक परिचालक यांच्यामार्फत मोबाईलद्वारे घरपोच पडताळणी (Doorstep Verification) करण्याची सुविधाही उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.

५. अंमलबजावणी आणि देखरेख

• तालुका स्तरावर या प्रणालीची अंमलबजावणी करण्याची जबाबदारी संबंधित तहसीलदार यांची असेल.
• जिल्हाधिकारी दर आठवड्याच्या पहिल्या दिवशी या कामाचा आढावा घेतील आणि अहवाल शासनास सादर करतील.
  या नवीन सुविधेमुळे लाभार्थ्यांना दरवर्षी हयात प्रमाणपत्रासाठी कार्यालयांचे हेलपाटे मारण्याची गरज उरणार नाही आणि त्यांचे अर्थसहाय्य वेळेवर जमा होण्यास मदत होईल.

सर्व दिव्यांग बांधवांसाठी महत्त्वाची सूचना
विषय : दिव्यांग पेन्शन ₹ 2,500/- नियमित न येण्याची 5 प्रमुख कारणे व उपाय
प्रिय दिव्यांग लाभार्थी बंधू-भगिनींनो,
संजय गांधी निराधार / श्रावणबाळ योजनेचे ₹ 2,500/- पेन्शन नियमित न येण्याची मुख्य कारणे खालीलप्रमाणे आहेत. सर्वांनी तात्काळ तपासून घ्यावे.
अमोल उर्फ सतीश पाटील
🙏दिव्यांग सेवा हीच ईश्वर सेवा🙏
👇👇👇👇👇👇
पेन्शन बंद होण्याची 5 प्रमुख कारणे व उपाय :

1. UDID कार्ड आधारला लिंक नसणे
   कारण : तुमचे UDID कार्ड आधार कार्डशी लिंक नसेल तर पेन्शन थांबते.
   उपाय : तात्काळ https://swavlambancard.gov.in या वेबसाईटवर जाऊन UDID-Aadhaar लिंक करून घ्या. CSC सेंटरवर पण होईल.
2. बँक खात्याला NPCI Aadhaar Seeding नसणे
   कारण : पेन्शन DBT द्वारे येते. बँक खात्याला आधार सीडिंग नसल्यास पैसे जमा होत नाहीत.
   उपाय : आपल्या बँकेच्या शाखेत जाऊन “NPCI Aadhaar Seeding / Mapper Form” भरून द्या. आधार लिंक आहे की नाही हे बँक पासबुकवर किंवा _99_99# डायल करून तपासा.
3. आधार कार्ड व UDID कार्ड वरील माहिती जुळत नसणे
   कारण : नाव, जन्मतारीख, लिंग यात तफावत असल्यास सिस्टम मिस-मॅच दाखवते व पेन्शन रिजेक्ट होते.
   उपाय : आधार व UDID वरील नाव व जन्मतारीख एकसमान आहे का तपासा. चूक असल्यास आधार दुरुस्त करायचे असल्यास आधार सेंटरला भेट द्या किंवा UDID/ Disability certificate वर दुरुस्ती करायची असेल तर जिथून सर्टिफिकेट तयार केले त्या हॉस्पिटलमध्ये जाऊन दुरुस्त करून घ्यावे.
4. एकापेक्षा जास्त UDID कार्ड असणे
   कारण : काही लाभार्थ्यांचे जुने व नवीन असे 2 UDID कार्ड आहेत. त्यामुळे सिस्टममध्ये डुप्लिकेट एंट्री होऊन पेन्शन थांबते.
   उपाय : जुने UDID कार्ड जिल्हा रुग्णालय /हॉस्पिटल कार्यालयात सरेंडर करा व फक्त नवीन UDID कार्डच आधारला लिंक करा.
5. तहसील/जिल्हा स्तरावर माहिती अपडेट किंवा अप्रुव्ह नसणे
   कारण : तहसील कार्यालयाच्या पोर्टलवर तुमची माहिती Authenticate झालेली नसेल किंवा तहसीलदार/ जिल्हाधिकारी कार्यालयाकडून Final Approval मिळाले नसेल तर पेन्शन सुरू होत नाही.
   उपाय : तहसील कार्यालय / संजय गांधी योजना विभागात जाऊन “लाभार्थी स्टेटस” तपासा. Authenticate व Approved आहे का याची खात्री करून घ्या.
   महत्त्वाचे :
6. वरील 5 पैकी एक जरी चूक असेल तरी पेन्शन येणार नाही.
7. सर्व माहिती बरोबर केल्यानंतर * नियमित पुढील पेन्शन जमा होतात.
8. स्टेटस तपासण्यासाठी : sjsa.maharashtra.gov.in → Beneficiary Login