सध्या SIR ची मोठ्या प्रमाणात चर्चा सुरू आहे. राज्यातील अनेक भागामध्ये SIR सर्वे केला जात आहे. यासोबत ज्यांची नाव SIR मध्ये नसतील त्यांचे नाव मतदार यादीत वगळ्यात येणार असल्याची देखील चर्चा आहे. SIR काय आहे? 2002 च्या लिस्टमध्ये आपलं नाव आहे की नाही? यासोबत आपल्या कुटुंबातील सदस्यांचे नाव कसे अॅड करायचे? याची संपूर्ण अशी माहिती आपण आज जाणून घेणार आहोत.
SIR List Maharashtra
सर्वात आधी आपण SIR काय आहे? ते समजून घेऊयात…
Special Intensive Revision म्हणजेच SIR.. सोप्या भाषेत सांगायचं झालं तर, मतदार यादी दुरुस्ती करणे. पण याची प्रक्रिया जरा वेगळी असते. SIR मध्ये प्रत्येक घरात जाऊन विचारपूस करून डिप्लिकेट मतदार वगळ्यात येतात आणि नवीन मतदार यादीमध्ये अॅड केले जाते.
अनेक लोक एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी राहायला जातात किंवा काही वेळा मतदार यादीत चुकीची नावे तशीच राहतात. हीच दुरुस्ती करण्यासाठी SIR दरम्यान बीएलओ (BLO – बूथ लेव्हल ऑफिसर) घरोघरी जाऊन मतदारांच्या माहितीची खातरजमा करतात.
या प्रक्रियेत नक्की काय होते?
बीएलओ स्वतः घरी येऊन तुम्ही तिथेच राहता की नाही, याची खात्री करतात.
काही बदल करायचा असल्यास आवश्यक फॉर्म भरून घेतात.
मृत व्यक्तींची किंवा स्थलांतरित झालेल्यांची नावे यादीतून वगळली जातात.
18 वर्षे पूर्ण झालेल्या नवीन तरुणांची नावे मतदार यादीत समाविष्ट केली जातात.
2002 च्या SIR लिस्टमध्ये नाव आहे की नाही? कसं चेक करायचं?
यासाठी तुम्हाला निवडणूक आयोगाच्या वेबसाईटवर जायचं आहे, किंवा इलेक्शन कमिशन ऑफ इंडियाचा अॅप्लिकेशन डाऊनलोड करायचं आहे.
त्यानंतर लॉगिन करून घ्यायचं आहे.
त्यानंतर तुम्हाला दोन ऑप्शन मिळतील.
01. Search your name in SIR यावर क्लिक करायचं आहे. इथे तुम्हाला तुमचं राज्य, जिल्हा, मतदारसंघ टाकून तुमचं नाव या यादीत आहे की नाही ते चेक करायचं आहे.
02. आणि दुसरं ऑप्शन आहे Last SIR E-Roll यावर क्लिक केल्यावर तुम्हाला तुमचं राज्य, जिल्हा, मतदारसंघ, गाव किंवा मतदान केंद्र टाकल्यानंतर तुम्हाला VIEW यावर क्लिक करायचं आहे. त्यानंतर तुमच्यासमोर लिस्ट आली असेल. त्यात तुमचं नाव आहे की नाही ते चेक करा. जर नसेल तर तुम्हाला SIR यादीत नाव अॅड करावं लागेल.
त्यासाठी तुम्हाला तुमचं मतदारकार्ड, आधारकार्ड आणि तुमच्या पालकांचं नाव 2002 च्या SIR यादीत असणं बंधनकारक आहे.
बीएलओ (BLO) पडताळणीसाठी तुमच्या घरी आले आणि त्यांना असे आढळले की तुम्ही त्या पत्त्यावर आता राहत नाही (स्थलांतरित झाले आहात) किंवा त्या व्यक्तीचा मृत्यू झाला आहे, तरच नाव काढण्याची प्रक्रिया सुरू केली जाते.
सर्वेक्षण न केल्यास नुकसान होऊ शकते, हे समजून घेणे आवश्यक आहे:
१. मतदार यादीतून नाव वगळले जाण्याची शक्यता
जर S.I.R. (Special Investigation Survey) सर्वेक्षणादरम्यान तुमची माहिती अपूर्ण राहिली किंवा तुमची ओळख सिद्ध करणारा जुना संदर्भ (२००२ चा पुरावा) मिळाला नाही, तर ‘दुबार नाव’ किंवा ‘पत्ता बदल’ अशा तांत्रिक कारणांमुळे तुमचे नाव मतदार यादीतून वगळले (Delete) जाऊ शकते.
२. मतदानाच्या अधिकारापासून वंचित राहणे
नाव यादीत नसल्यास, आगामी निवडणुकांमध्ये तुम्हाला तुमचे बहुमोल मत देता येणार नाही. एकदा नाव यादीतून कट झाले की, ते पुन्हा नोंदवण्यासाठी मोठी शासकीय प्रक्रिया करावी लागते.
३. ओळख पटवण्यात अडचणी
मतदार यादी हा केवळ मतदानासाठी नसून तो एक महत्त्वाचा निवासी आणि नागरिकत्वाचा पुरावा आहे. यादीत नाव नसल्यास किंवा त्यात चुका असल्यास सरकारी योजनांचा लाभ घेताना किंवा नवीन कागदपत्रे (उदा. पासपोर्ट, रेशन कार्ड) काढताना अडचणी येऊ शकतात.
४. सोयी-सुविधांवर नुकसान
गावाची अधिकृत लोकसंख्या आणि मतदार संख्या यांच्या आधारावर अनेकदा विकास कामांचा निधी ठरवला जातो. जर अनेक लोकांची नावे यादीत नसतील, तर तांत्रिकदृष्ट्या गावची संख्या कमी दिसेल, ज्याचा परिणाम गावाच्या सोयी-सुविधांवर होऊ शकतो.
५. ‘ड्युप्लिकेट’ किंवा ‘बोगस’ मतदानाची भीती
अचूक माहिती न दिल्यास मतदार यादीत त्रुटी राहतात. यामुळे एकाच व्यक्तीचे नाव दोन ठिकाणी राहू शकते, ज्याचा गैरवापर होण्याची शक्यता असते. पारदर्शक निवडणुकीसाठी तुमची माहिती अपडेट असणे गरजेचे आहे.
थोडक्यात सांगायचे तर:
ही माहिती न दिल्यास तुमचे नाव मतदार यादीतून कायमचे कट होऊ शकते, ज्यामुळे तुम्हाला भविष्यात मतदानापासून आणि सरकारी पुराव्यांपासून वंचित राहावे लागेल. त्यामुळे आपल्या माहेरून ही माहिती मागवून
Blo यांच्याशी त्वरित सहकार्य करा.
